«نقشه ذهنی» بهترین روش برای طراحی برنامه ریزی سالانه

سلام. من «فرهاد آذیش» هستم!

برنامه ریزی روزانه با نقشه ذهنی (Mind Map)

در مقاله‌ای با عنوانِ «ایده های جدید برنامه ریزی» ویرگول، از برنامه ریزی و ایده های جدیدی برای اون صحبت کردم. قبل از هر چیز توصیه میکنم اون مقاله رو بخونی. و بعد به سراغ ادامه این مطلب برو که در مورد طراحی بهترین برنامه ممکن برای زندگی و برنامه ریزی با نقشه ذهنیه. قبل از هر چیز ببینیم «نقشه ذهنی» یا همون Mind map چیه.

نقشه ذهنی (Mind map) چیه؟

احتمالا خیلی واسه‌تون پیش اومده که از شدت شلوغی ذهن‌تون، زیاد بودن برنامه‌هاتون و سردردگم‌بودن اذیت شدید. من اینجور مواقع میرم به دوستام میگم: «ذهنم درد میکنه».

نقشه ذهنی یک راه ساده برای منظم کردن افکارتونه. با این روش و یک توفان فکری میتونید ذهن خودتون رو مرتب کنید. البته استفاده از نقشه ذهنی تنها برای برنامه ریزی فردی نیست و در کارهایی زیادی میتونه بهتون کمک کنه؛ یک مثال مهمش؟ یادگیری.

تصویری از یک نقشه ذهنی

قبل از پرداختن به ادامه موضوع، «نقشه ذهنی شخصی خودم» رو در تصویر واسه‌‌تون آوردم. این تصویر نماد واقعیِ یک تصویر از صد کلمه بهتر است، هست. این نقشه ذهنی با نرم افزار خاصی طراحی شده که در ادامه مطلب و پس از «آموزش برنامه ریزی با نقشه ذهنی»، اون نرم افزار رو هم بهتون معرفی میکنم.

مثالی از برنامه ریزی با نقشه ذهنی

این نقشه ذهنی به من در طراحی برنامه ریزی های شخصی‌ام کمک میکنه. من با «نقشه ذهنی» میدونم چه جنبه‌هایی از زندگی برای من اهمیت بیشتری داره. بعد از این که این موضوع رو فهمیدم با استفاده از «تکنیک برنامه روزی به روش ABCDE» میدونم که کدوم یکی برنامه‌هام اولویت بیشتری برای انجام دادن داره، و این جوری برنامه روزانه خودم رو «با کمترین نگرانی و فکرمشغولی» پیش میبرم.

نقشه ذهنی و برنامه ریزی روزانه
نقشه ذهنی فرهاد آذیش

اثر نقشه ذهنی در یادگیری و حفظ مطالب

راستش تا اینجای زندگی‌مون احتمالا خیلی از این روش «به صورت ناآگاهانه» استفاده کردیم. چند مثال از خودم میزنم. یادمه وقتی تو دوران مدرسه بودم و میخواستم علوم بخونم، هر فصل رو به چند زیرمجموعه تقسیم میکردم؛ برای مثال جانوران چندین دسته میشدن و از بین اون‌ها هر کدوم چند دسته‌ی دیگه. (مثل پستانداران)

دقت کردی چی شد؟

ذهن ما با این کار کلیات و اطلاعات رو اولویت بندی و مرتب میکنه؛ اون‌ها رو میشکنه و ریزتر میکنه. با این کار به خاطرسپردن مطالب راحت‌تر میشه. ذهن ما میدونه به چه اطلاعاتی نیاز داره. به هر کدوم یک سرنخ میده و پیداکردن‌شون راحت‌تر میشه. خب وقتشه برگردیم به استفاده از نقشه ذهنی در برنامه ریزی روزانه‌مون.

از این جا به بعد یکم تخصصی‌تر صحبت میکنیم.

چرا استفاده از نقشه ذهنی بهترین روش برنامه ریزیه؟

داشتن نقشه ذهنی باعث میشه افکارتون ساختار داشته باشن. همچنین بهتون کمک میکنه تا افکارتون رو خیلی راحت‌تر و بهتر تحلیل و مقایسه کنید و راه رو برای ایده های جدید در ذهن‌تون باز میکنه.

چگونه نقشه ذهنی خود را رسم کنم؟

قبل از هر کاری ببنید نقشه ذهنی و مایند مپ‌تون رو برای چه کاری میخواین؟ من وقتی با نقشه ذهنی آشنا شدم، ذهن شلوغی داشتم. نمیدونستم چه چیزهایی در زندگی برای من اولویت بیشتری دارن و زندگیم در چه جهتی داره حرکت میکنه. برای همین از نقشه ذهنی برای «برنامه ریزی روزمره» خودم در زندگی استفاده کردم.

نتیجه‌ش چی شد؟

خب من نشستم و کلی فکر کردم و به این ایده رسیدم؛ ۶ چیز در این لحظه از زندگی من بیشترین اهمیت رو واسه‌م دارن و اگر سهم بیشتری از وقتم رو بهشون اختصاص بدم، زندگی مفیدتری خواهم داشت و از خودم راضی و در نتیجه خوشحال‌تر خواهم بود. همونطور که در عکس بالا دیدید، اون ۶ چیز یادگیری، تحصیل، کار، سلامتی، روابط اجتماعی و ماجراجویی (شاملِ تفریح) بودن.

اگر این مقاله واسه‌ت مفید بود و تونستی ایده‌های بااولویت زیاد زندگیت رو پیدا کنی، اون‌ها رو در همین صفحه برای من بنویس و «کامنت» کن.

از چه نرم افزاری برای رسم نقشه ذهنی استفاده بکنیم؟

تصویر پایین رو ببین. من از برنامه Xmind برای رسم نقشه های ذهنی خودم استفاده میکنم. استفاده از این برنامه رایگانه و محیط خیلی ساده ای داره. البته میتونید مایند مپ خودتون رو روی یک کاغذ ساده بکشید، اما محیط گرافیکی بیش از حد زیبای این برنامه من رو به خودش جذب کرد! (:

اگر مشکلی در نصب و استفاده از این برنامه داشتی به من در اینستاگرام پیام بده تا کمکت کنم.

از خوبی‌های Xmind این هست که من بعد از این که یک صفحه برای ۶ بعد مهم زندگیم ساختم، میخواستم برای هر کدوم از اون‌ها به صورت جداگانه یک نقشه ذهنی دیگه رسم کنم. ممکنه در بعضی از برنامه ها مجبور بشید برای هر کدوم از لایه های داخلی یک فایل مجزا درست کنید، اما با Xmind میشه در یک فایل همه این‌ها رو تعریف کرد، دید و ویرایش کرد.

ایده برای نقشه ذهنی
ایده برای نقشه ذهنی

فواید داشتن نقشه ذهنی

راستش اگر بخوام از فایده های نقشه ذهنی و براساس تجربه خودم بگم، به طور خلاصه این رو خواهم گفت: «افکارم منظم و ساختاربندی شده، ذهنم شلوغ نیست، میدونم انجام دادن چه کارهایی در زندگیم اولویت بیشتری دارن و به همه کارهام میرسم. و از همه مهمتر: از زندگیم راضی و خوشحالم».

فواید داشتن مایند مپ از دید سایت Litemind

البته تصمیم گرفتم این مقاله رو فقط براساس تجربه شخصیم ننویسم و چند مقاله مرتبط با این موضوع هم خوندم. در ادامه از فواید داشتن نقشه ذهنی از زبان سایت تخصصی «Litemind» نوشتم:

  • سادگی و طراحی آن تنها با استفاده از یک قلم و کاغذ
  • شکل‌گیری توفان فکری (فردی و اجتماعی)
  • افزایش مهارت حل مسئله
  • امکان به حافظه سپردن به شکلی راحت‌تر
  • روشی عالی برای برنامه ریزی
  • تحلیل اطلاعات زیاد به شکلی ساده
  • راهی برای ارائه کامل اطلاعات
  • افزایش میزان درک در طیف زیادی از موضوعات
  • افزایش خلاقیت فردی
  • و…

دیدگاه ها (2)

مریم شجاعی | 15 فروردین 1399 - 02:40

خیلی عالی بود. سپاسگزارم.
اگر امکانش هست، از حوزه های دیگر مثل کار یا تفریح هم یک نمونه بگذارید. صرفا جهت ایده گرفتن.

فرهاد آذیش | 16 فروردین 1399 - 11:41

ممنونم از لطفت مریم. حتما اگر فرصتی باشه در مورد اون‌ها هم می‌نویسم.
پیشنهاد می‌کنم «صفحه‌ی وبلاگم» رو دنبال کنی تا اگر چیزی نوشتم با خبر بشی.

دیدگاه خود را بیان کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.